Đặc sản Đồng Tháp - Bì Gói Lá Dong Nhà Làm

Nếu ai đó nói rằng cuộc đời là những chuyến đi thì đúng là tôi đã có nhiều chuyến đi ý nghĩa trong đời. Từ một người chỉ ở nhà và ít đi đây đó, tôi đã có những chuyến "phiêu lưu" về miền Tây, đặc biệt là vùng đất Đồng Tháp, nơi ngày xưa tôi chỉ có thể tưởng tượng qua những bài tập đọc lớp 1 ("Tháp Mười đẹp nhất bông sen...") mà thôi.

Một trong những điều đặc biệt hay nói đúng hơn là "niềm vinh hạnh" của tôi có được là được tận mắt quan sát các công đoạn, phụ giúp và nếm thử món đặc sản Bì Gói Lá Dong của vùng đất sen hồng Đồng Tháp.

Một đứa nhỏ chỉ quanh quẩn sống ở Sài Gòn như tôi thật ra cũng biết ít nhiều về văn hóa Nam Bộ vì rất thích đọc và nghiên cứu. Tuy nhiên trong thực tế về ngôn ngữ và cuộc sống của những người dân miền Tây thì tôi cũng còn xa lạ lắm trước khi quen bạn.

Lần đầu nghe bạn hỏi có biết món Bì là gì và muốn ăn thử không thì tôi đã... ngớ người ra vì tưởng người dân ở đây xem da heo là một món ăn riêng biệt. Tôi nhầm cũng không lạ vì ở Sài Gòn người ta có món Cơm Tấm Sườn Bì Chả mà bì là món da heo xắt mỏng thành sợi được rắc thính vào ăn rất ngon. Đương nhiên bạn cười vì sự "ngô nghê" của tôi, giải thích món ăn này gồm những gì và hứa có dịp sẽ nhờ Mẹ bạn đích thân làm món đặc sản này để tôi thưởng thức cho biết.

Ở Đồng Tháp, người ta thường làm món đặc sản này vào những dịp quan trọng như ngày lễ hoặc Tết Nguyên Đán. Vào một ngày trước Tết - lần đầu tiên tôi đã được dịp chứng kiến và phụ giúp ở những công đoạn rất nhỏ trong quá trình làm Bì Gói Lá Dong và cảm thấy háo hức vô cùng!

Đầu tiên là phải phơi lá chuối, mà không phải lá chuối nào cũng dùng được mà phải là một loại nhất định trong các loại chuối già, chuối cau, chuối tiêu... Bác gái đã tận tình giải thích nhưng tiếc là tôi từ nhỏ không thuộc được nổi tên của các loại chuối cơ bản của Việt Nam mình nên thôi đành không viết ra ở bài blog này. Bước tiếp theo là đi thu gom lá dong, một loài lá hiện tại không còn phổ biến nữa ngay cả ở những vùng quê miền Tây.

Và bây giờ là hai bước quan trọng nhất (theo tôi) ;) Thịt đùi heo phải là loại ngon, được chọn lựa và khử mùi kỹ bằng nước chanh tươi được ướp nước mắm, muối, đường, bột ngọt và khìa lên cho thật thơm. Nếu ở đây có một sự so sánh dễ thương giữa các món ăn giữa những vùng đất khác nhau ở đất nước Việt Nam xinh đẹp và trù phú này thì tôi thấy món này khá giống món thịt ram Mẹ tôi hay làm cho chị em tôi ăn ở nhà (Mẹ có để thêm một ít ngũ vị hương vì nhà Ngoại tôi gốc người Hoa) và cả món thịt thưng của Bà Nội tôi vốn người gốc Quảng Nam.

Sau đó thịt được xắt thành lát mỏng rồi một lần nữa thành những sợi mỏng. Công đoạn này đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên trì của người nấu nướng vì chỉ nhìn thôi tôi nghĩ là bác cũng đau lưng lắm, rất thương! Nhưng bước tiếp theo cũng không kém phần công phu, khi bạn và chị gái của mình phải tẩn mẩn xắt những miếng da heo "trơn trượt" thành từng sợi thật mỏng. Có lần tôi đã láu táu "giành" được phụ giúp ở bước này nhưng ôi thôi, những miếng da heo tôi cắt vừa dày, vừa xấu và tôi còn suýt nữa đứt tay vì nó trơn quá :(

Tưởng đã gần xong, nhưng giờ là đến một bước cũng quan trọng không kém, đó là đem thịt và da heo xắt sợi lên chảo để khìa cùng với thính (gạo rang xay nhuyễn). Bước này cũng nặng nhọc không kém khi chiếc chảo thì to mà tay người làm phải thoăn thoắt đảo đều để cho thịt và da heo không bị cháy và dính dưới đáy chảo. Mẹ, bạn và người chị gái thay phiên nhau khéo léo đảo đều số thịt và da, để thêm một ít đường hoặc muối thì công đoạn này đã xong.

Và giờ chỉ còn gói lại là xong. Chữ xong này có thể buông ra dễ dàng nếu bạn chưa thấy sự khéo léo của bác, của bạn tôi và người chị khi gói. Đầu tiên bác dùng muỗng xúc một số lượng thịt và da heo vừa đủ cho một chiếc bì rồi để vào nhiều chiếc lá dong góp lại thành một phần diện tích vừa đủ rồi túm số lá đó lại chuyền sang cho bạn tôi hoặc chị bạn ấy rồi hai người quấn phần này một lần nữa trong 2 lần lá chuối được cắt miếng vừa phải rồi cột dây thun lại. Nghe tôi miêu tả dễ lắm, nhưng để có được một chiếc bì có kích thước vừa vặn, xinh xắn và nhất là vuông vắn thì đòi hỏi sự khéo tay cũng như thành thạo của người gói. Tết năm nào nhà bạn cũng gói nên những chiếc bì được gói nhanh gọn trong sự trầm trồ của tôi - một người tiếc là (chưa) được nữ công gia chánh cho lắm. Việc tôi làm tốt nhất có lẽ là... ngoan ngoãn lau lá chuối theo sự chỉ dẫn của bác sau khi những chiếc là này được phơi goài nắng cho dẻo và lấy vào đúng lúc để không bị cháy thành những mảng trắng trên lá.

Để thử và cũng là một nét duyên dáng của văn hóa chân chất, không cầu kỳ, màu mè của người miền Tây đó là khi khìa thịt và da heo xong, những "đứa trẻ" trong nhà có thể xách cái chén hay tô nhỏ để xin một ít bì chưa gói để "ăn vụng" mà nói đúng hơn là thưởng thức một dạng khác của món bì gói lá dong. Mùi thịt, da heo khìa cộng hưởng với mùi thính và tỏi ướp thơm không thể tả khiến tôi gần như không thể dừng... thưởng thức.

Bao nhiêu lời cũng nói chắc không đủ về những món đặc sản Việt Nam mà tôi từng được biết. Trong đó luôn có tình thương, sự khéo tay và tận tâm của các cô, các dì. Với tôi điều đáng quý hơn cả là những nét văn hóa, những nếp sống truyền thống đã được mọi người gìn giữ trong đó, không để cho thời gian làm phai nhạt đi.

Viết bài blog này, tôi hy vọng món ăn truyền thống này sẽ được nhiều người biết đến và yêu quý hơn. Bì xắt ra từng miếng vừa ăn chấm với muối tiêu chanh hoặc ăn cùng bún, dưa chua và rau sống thì đúng là ngon "số dách" rồi.

#AmThuc - Lạp Xưởng Ù

Tôi vẫn thường hay tự gọi Blog của mình có "tên đi học" là Mein Saigon (Saigon của tôi) và "tên ở nhà" có lẽ là Cá Muối Sư, vì đây là bài viết mà tôi nhận được sự quan tâm của các độc giả nhiều nhất :D. Tết lại sắp đến, theo cùng là bao nhiêu háo hức, kỷ niệm về ngày lễ vô cùng đặc biệt trong năm. Một trong những món tôi ăn mãi không ngán là Lạp Xưởng, nhưng không phải là Lạp Xưởng Vissan thường thấy ở siêu thị mà là Lạp Xưởng Ù.

Nhà Ngoại tôi hay gọi như vậy, để phân biệt với loại Lạp Xưởng khô, "ốm" và dài hơn (và dĩ nhiên thời hạn sử dụng cũng được lâu hơn). Vì không phải là chuyên gia trong lĩnh vực này và chưa có thời gian nghiên cứu, tôi xin phép không đi sâu vào công thức chế biến mà chỉ chia sẻ những kỷ niệm về món Lạp Xưởng Ù và phương pháp chiên bằng nước như thế nào để hạn chế dầu mỡ mà vẫn có thể thưởng thức trọn vẹn hương vị thơm ngon của nó.

Lúc nhỏ thấy Mẹ chiên Lạp Xưởng, mình cứ nghĩ là Mẹ dùng dầu ăn như chiên cá, chiên thịt vậy đó. Nhưng lớn lên một chút, để ý kỹ hơn và được Mẹ giảng giải mới biết Mẹ chỉ dùng nước để chiên mà thôi. Nghe có vẻ hơi vô lý, vì không ai chiên thứ gì với nước cả. Nhưng thật ra đó là một bí quyết nhỏ của Bà Ngoại (tôi nghĩ có lẽ nhiều gia đình miền Nam cũng thường làm như thế). Phải chăng đây là một sáng tạo độc đáo của người Việt mình, vì trong Lạp Xưởng (đặc biệt là Lạp Xưởng Ù) luôn có một lượng mỡ sẵn rồi. Chỉ cần bắc chảo lên, để Lạp Xưởng vào rồi cho một chút xíu nước vô. Cứ kiên nhẫn dùng một đôi đũa dài lăn qua lăn lại cây Lạp Xưởng dễ thương, nghe tiếng xèo xèo của nước bốc hơi là được. Các bạn nhớ vặn nhỏ lửa để nước đừng bốc hơi nhanh quá trong khi những cây Lạp Xưởng của chúng ta còn chưa kịp chín và rám vàng nhé. Khi Lạp Xưởng rám vàng, mùi thơm caramel và mùi thịt nướng sẽ dần lan tỏa khắp gian bếp. Đó cũng là dấu hiệu Lạp Xưởng Ù đã chiên xong, có thể gắp ra dĩa rồi đấy.

Tiếp đến là khâu trình bày làm sao cho đẹp mắt. Đợi một tí cho Lạp Xưởng bớt nóng (hoặc có thể dùng nĩa để cố định khi cắt nhưng tôi thường không dùng cách này vì sẽ làm lủng bạn Lạp Xưởng Ù và cũng khó cắt đẹp được nữa), chúng ta sẽ cắt Lạp Xưởng Ù thành từng lát theo đường xéo, không quá dày và cũng không quá mỏng. Trong những ngày Tết, Lạp Xưởng Ù sẽ được dọn ra ăn với cơm cùng với các món canh hay xào khác. Vì là loại Lạp Xưởng tươi không phơi nên Lạp Xưởng Ù ăn rất ngon như một loại xúc xích, mùi vị lại đậm đà và Á Đông hơn hẳn so với xúc xích Tây nhưng lại không bị cứng hay mặn như Lạp Xưởng khô. Còn nếu muốn lai rai vài lon bia thì Lạp Xưởng Ù cũng là một lựa chọn vô cùng thú vị khi ăn cùng với củ kiệu hay kim chi. Vị ngâm chua ngọt của củ kiệu sẽ làm Lạp Xưởng Ù ngon hơn và giảm được vị béo có thể gây ngán.

Đối với tôi, thật không quá khi nghĩ về Lạp Xưởng Ù như một người bạn đặc biệt. Mỗi năm chúng tôi gặp nhau một lần vào dịp Tết. Tự cái tên mà tôi đặt cho bạn ấy đã là một điều gì đó rất riêng tư rồi. Có thể gọi là Lạp Xưởng Tươi, nhưng với tôi, bạn ấy vẫn luôn là bạn Lạp Xưởng Ù đến chơi và mang lại niềm vui cho tôi và gia đình vào mỗi dịp Tết đến Xuân về!

*Nguồn hình: bachhoaxanh.com

#Saigon - Thành Phố Tình Yêu và Nỗi Nhớ

Hôm nay vẫn sẽ là những dòng cảm xúc về Sài Gòn thành phố của tôi, nhưng lần này sẽ phá lệ thêm hình vào bài viết, vì đó là một bức hình mà chính tôi đã chụp trên đường từ nhà đi bộ ra Bưu Điện Trung Tâm Sài Gòn.

Và xin phép mượn tên một bài hát của nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn phổ thơ nhà văn Nguyễn Nhật Ánh để làm tựa bài viết - như một lời tri ân sâu sắc dành cho hai vị nhạc sĩ, nhà văn đã dành trọn tình cảm cho thành phố này. Càng đáng trân trọng hơn khi tôi được biết, Sài Gòn là quê hương thứ hai của các Chú. Khi nghe lời bài hát, cảm nhận được tình cảm vô vàn của hai Chú dành cho Sài Gòn, thì nhiều người ắt hẳn sẽ nghĩ hai Chú đã sinh ra và lớn lên ở nơi đây.

Một người em đồng nghiêp người Hà Nội đã hỏi tôi có phải là người Sài Gòn gốc không? Theo tôi đó là một khái niệm thú vị và... luôn có thể trả lời có hoặc không tùy theo định nghĩa. Nhà ngoại là người Việt gốc Hoa di cư đến Sài Gòn từ trước những năm đầu thế kỷ 20, còn bên nội thì ông Nội gốc Quảng Nam đã vào Sài Gòn từ trước những năm 1954 để sinh sống và lập nghiệp tại đây. Tôi thì vì vậy được sinh ra ở Sài Gòn với một suy nghĩ "xuyên suốt" rằng mình là người Sài Gòn, vì tôi lớn lên ở thành phố này. Từ ngày nhỏ, Sài Gòn trong tôi đơn giản là những thói quen, là món ăn ngon mà Bà Ngoại đã truyền lại cho Mẹ, là nếp sống trong gia đình mà Ba Mẹ đã dạy tôi từ ngày nhỏ. Là những con đường đến trường hay ra công viên Tao Đàn gần nhà. Có một điều mà khi nhớ lại tôi cảm thấy khá đặc biệt đó là tình cảm dành cho Sài Gòn của tôi rõ ràng có được từ những điều bình dị nhất mà tôi cảm nhận mỗi ngày trong cuộc sống, vì gia đình tôi cũng chưa một lần nhắc đến khái niệm quê hương khi nhắc về Sài Gòn, nhưng những câu chyện về người Sài Gòn, tính cách trung thực, giản dị và hào sảng của họ luôn hiện diện trong từng lời kể của Ba Mẹ, Cô Chú trong gia đình khi có dịp cùng nhau trò chuyện.

Trong đời, tôi đã hai lần xa Sài Gòn, may mắn chỉ là chào tạm biệt mà thôi. Một lần là đi sang Đức và lần dài nhất là đi học ở Hà Nội. Những ngày đó, tôi nhớ Sài Gòn như nhớ Ba Mẹ, em gái và gia đình mình. Đúng rồi, Sài Gòn với tôi không phải là thành phố, là một địa điểm, mà là người thân của tôi.

Trên từng con đường, dù là vào một buổi trưa nắng ở một xóm nhỏ lao động quận 8 văng vẳng tiếng cải lương, nơi có những đứa nhỏ vui vẻ chạy qua chạy lại nô đùa cùng nhau không biết chán, có những ông bà cụ loay hoay phơi cơm nguội hay là những ngày se lạnh trên con đường quận 3, quận 1 đầy những trung tâm thương mại hào nhoáng thì tôi luôn tìm thấy những kỷ niệm của mình ở đó. Tôi và em gái cũng đã từng là những đứa nhỏ đó - chạy chơi, tha thẩn hái lá dừa, hái trái sung trong vườn của Ông Bà Ngoại vào những trưa nắng khi người lớn đã chợp mắt một chút nhưng với đám con nít là một "cơ hội" tốt để khám phá mọi thứ. Khu vườn bao quanh nhà Ngoại là một ngôi nhà rất rộng có gạch Tàu và gạch lát nền trắng đỏ cùng với những chiếc ghế sofa nhuốm màu thời gian đúng kiểu Sài Gòn xưa mà ta hay thấy ở những quán cà phê Vintage bây giờ. Bà Ngoại cũng đi phơi lá dừa để chụm củi nhóm bếp và đến giờ mùi khói bếp, mùi đốt lá vẫn là một trong những mùi hương mà tôi thích nhất, dù không phải là nước hoa đắt tiền hay thứ gì đó tương tự như vậy. Đó là mùi hương của kỷ niệm mà không tiền nào có thể mua được nữa...

Sài Gòn là một thành phố cởi mở và bao dung, có thể nói là một nước Mỹ thu nhỏ. Những người di dân từ hơn 300 năm trước và nay là những người nhập cư đã tạo nên bản sắc rất riêng của thành phố này. Cảm ơn họ đã mang những nét văn hóa độc đáo, những món ăn ngon và góp phần xây dựng nên Sài Gòn mà tôi có hôm nay. Hôm nay xin dành những dòng này chỉ cho những suy nghĩ và chia sẻ tích cực.

Là một người Sài Gòn - đầy lòng biết ơn và tự hào khi tôi có thể tự gọi mình như thế, dù không là những nhạc sĩ, những nhà văn để gửi lòng mình vào những sáng tác hay không có những dự án có thể thay đổi tích cực thành phố mà tôi yêu - cũng xin nguyện là một người Sài Gòn chân chính, tiếp nối truyền thống hào sảng, văn hóa chia sẻ của bao nhiêu thế hệ người Sài Gòn đi trước. Đơn giản là viết nên những dòng này để bày tỏ và chia sẻ tình cảm của mình với thành phố, không xả rác bừa bãi ngoài đường, không đi xe máy lên lề đường làm hư hỏng công trình công cộng, giúp đỡ những người khó khăn hơn mình... là tôi đã có thể đóng góp phần sức lực nhỏ bé của mình rồi. Tôi tin rằng, không quan trọng bạn có là người Sài Gòn gốc hay không, khi bạn đã chọn thành phố này để sinh sống, làm việc, chọn nó làm quê hương thứ hai cho mình thì xin hãy yêu thương Sài Gòn thật tâm như bạn đã yêu quê hương mình. Đó là cách dễ dàng nhất để "trả ơn" cho nơi đã chào đón và mang đến cho các bạn những cơ hội trong cuộc sống mà có thể những nơi khác không có. Chúng ta sẽ làm được mà phải không? :)

#AmThuc - "Xúc Xích" Việt Nam (Chả Lụa)

Vì bản thân luôn bị cuốn hút bởi những nền văn hóa - sự khác nhau cũng như sự tương đồng một cách ngẫu nhiên - hôm nay tôi lại muốn viết về món ăn truyền thống Việt Nam theo một góc nhìn khác.

Chả Lụa Việt Nam

Khi nhắc đến Xúc Xích, phần lớn người châu Á sẽ nghĩ đến thịt xay nhuyễn được nhồi vào trong ruột heo phơi khô hay ruột nhân tạo có chức năng tương tự. Điều đó đúng trong phần lớn các trường hợp, kể cả món lạp xưởng yêu thích của tôi. Và trước đây, khi nghĩ về Chả Lụa thì tôi chỉ nghĩ đó là Chả Lụa, đơn giản vậy thôi. Nhưng kể từ khi tôi cố gắng tìm cách phiên dịch món ăn ngon lành này cho những người bạn nước ngoài thì tôi biết Chả Lụa thì ra cũng là một loại Xúc Xích - chỉ là được gói trong lá chuối. Có lẽ đây là điều làm nên hương vị vô cùng đặc biệt của Chả Lụa. Khi giò sống (thịt heo quết hay xay nhuyễn) được gói trong lá chuối và sau đó được nấu chín, mùi thơm của lá chuối sẽ thấm vào đòn chả, đồng thời đóng vai trò làm lớp vỏ định hình. Vậy lớp vỏ là chuối đã làm thêm được một chức năng nữa là nguyên liệu tạo mùi hoàn toàn tự nhiên - Đây thực sự là sáng tạo xuất sắc của người Việt. So với người châu Âu mà cụ thể là người Đức, có thể chúng ta không có nhiều loại Xúc Xích bằng (không kể lạp xưởng vì theo quan điểm cá nhân tôi thì đó là một món ăn có  nguồn gốc từ Trung Quốc do những người Hoa mang đến khi di cư sang Việt Nam mình), nhưng những người bà con của Chả Lụa như Chả Chiên, Chả Quế đều là những món đặc sản độc đáo của riêng Việt Nam.

Và một điều thú vị khác tôi vừa "khám phá" ra đó là ở châu Âu hay Mỹ, người ta hay ăn xúc xích kẹp trong bánh hot dog hay ăn chung với khoai tây nghiền, nướng hay chiên hoặc đơn giản là ăn nó như là một món dùng kèm với bia. Nhưng Chả Lụa thì lại rất ít khi được dùng chung với cơm (trừ khi là số Chả Lụa còn lại từ ngày hôm trước được đem đi kho ;)) mà lại là một món ăn kèm không thể thiếu trong rất nhiều món ăn Việt Nam như bánh mì, bánh dày, bánh cuốn, bánh ướt, xôi... Thật dễ thương làm sao khi một món ăn tưởng chừng như đơn giản này lại có thể làm điểm nhấn cho vô số món ăn khác như thế.

Cách đây nhiều năm, khi còn là sinh viên ngôn ngữ, tôi đã đọc được câu nói trong sách giáo khoa đại ý rằng hãy đi xa để có đủ khoảng cách nhìn lại nền văn hóa nơi mình sinh ra và lớn lên. Giờ càng ngẫm lại, càng thấy đúng làm sao. Khi sống ở Sài Gòn, khi mà có thể tìm được Chả Lụa, cơm, nước mắm... ở mọi góc phố con đường và mọi thời khắc trong ngày thì có lẽ ta chưa thấy yêu quý và không hề nói quá quá khi dùng từ trân trọng những món ăn đơn giản này. Nhớ lại khoảng thời gian không dài ở Aachen, tôi thỉnh thoảng cứ mỉm cười vì chính khi đó, tôi mới biết cảm giác nhớ da diết cơm, nước mắm và những món ăn Mẹ thường nấu lúc còn ở nhà nó "khổ sở" như thế nào. Nói về cơm, gạo dài Ý mua được bên đó ăn cũng khác lạ và không giống với những hạt cơm có phần mũm mĩm và dẻo thơm ở nhà.

Một ngày còn là người Việt Nam, tôi luôn tự nhủ, sẽ yêu quê hương mình và yêu người Việt mình nhiều hơn mỗi ngày - đương nhiên theo cách của riêng tôi. ;)

*Nguồn hình: thucthan.com

#SaiGon - Cá Muối Sư

Có lẽ tên gọi Cá Muối Sư không quá xa lạ đối với nhiều gia đình miền Nam xưa ở Sài Gòn hay ở các tỉnh miền Tây. Nhưng... một số bạn trẻ ngày nay không biết món ăn này là gì hay chí ít cho rằng đó là một cách nói không chính xác hay biến thể của từ "cá muối sả". Ban đầu vì không muốn tranh cãi nhiều, tôi chỉ mỉm cười khi nghe những ý kiến như thế. Nhưng vì quá yêu mến tiếng Việt, quá yêu mến văn hóa và con người Nam Bộ, tôi nghĩ một lúc nào đó mình cần đính chính một chút ... :) 

Cá muối sư là một món ăn rất quen thuộc trong mỗi gia đình Nam Bộ. Chị em tôi đã lớn lên cùng nó - ở nhà mình cũng như ở nhà ông bà ngoại trong một xóm nhỏ yên bình ở quận 8. Thật ra cá muối sư cũng là một phiên bản của món cá muối sả ớt nhưng ngon nhất với tôi là khi nó được làm từ cá hường hay cá đổi dạ. Công thức không quá cầu kỳ và nguyên liệu thì đã sẵn có ở nhà. Đó là sự kết hợp hài hòa của sả, tỏi, ớt (thường là ớt bằm mới đúng điệu), một chút muối và bột nghệ để khi chiên lên cá có màu vàng đẹp. Lúc nhỏ, chúng tôi thường thích thú đứng quan sát mẹ làm món ăn ngon lành này. Trước tiên mẹ làm sạch cá, để một lúc ở ngoài cho ráo nước. Trong lúc đó, mẹ chuẩn bị hỗn hợp gia vị đã nhắc đến ở phần trên. Sau đó thân cá được khía bằng dao để ướp gia vị cho thấm hơn. Mẹ bắt đầu "mát xa" phần thân cá một lượt rồi lấy phần gia vị còn lại chia làm hai phần. Một phần mẹ cho vào bụng cá và phần còn lại sẽ được phi cho vàng giòn rồi rải lên cá muối sư đã chiên rồi. Yum yum, xem ra để làm một món ăn đơn giản cho thiệt ngon cũng lắm công phu!

Tôi vẫn còn nhớ hoài bữa ăn trưa của mấy đứa cháu (nói là cháu nhưng đều trạc tuổi hai chị em tôi) là một tô cơm đầy trong đó có một con hoặc một khúc cá - có thể là khúc đầu hoặc đuôi tùy "sở thích" người ăn. Bữa trưa chỉ đơn giản vậy thôi nhưng với mấy đứa con nít lúc đó lại rất ngon lành và no bụng. Đến bây giờ khi lớn lên, thấy và hiểu nhiều hơn, tô cơm cá muối sư hay thịt kho hột vịt với tôi là một thứ gì đó rất gần gũi và vô cùng đặc trưng cho tính cách hồn hậu, chân thật và không câu nệ của người miền Nam. Đôi khi không cần phải dọn bàn ra đầy đủ chén bát, muỗng đũa để có thể cảm nhận hết vị ngon của một món ăn - vị ngon tự nó đã đến từ tấm lòng người nấu và sự đón nhận "nhiệt tình" của người thưởng thức - chắc hẳn là như vậy.

Nhớ quá món cá muối sư đơn giản mà ngon tuyệt của những ngày xưa cũ, đặc biệt là vào những ngày mưa lành lạnh...

#VietNam - Người Việt - Hàng Việt

"Hàng Việt Nam" – mỗi lần 3 từ này được viết trong các bài báo, được xướng lên trong các chương trình quảng cáo hay tuyên truyền đều gợi trong tôi nhiều suy nghĩ và cảm xúc. Quan trọng hơn hết vẫn là cảm giác xúc động và tự hào khi được cầm trên tay, được sử dụng hàng Việt Nam của nhà sản xuất Việt nam và dùng nguyên liệu của Việt Nam.

Mỗi khi lang thang trong siêu thị, tôi thường ghé lại quầy hàng đồ hộp để chọn cho mình một hộp trái vải ngâm nước đường của Việt Nam. Là người Việt Nam, chúng ta nên tự hào đất nước mình là một trong những vùng đất lý tưởng nhất để trồng được những trái vải dày cơm và thơm ngon vô cùng. Bản thân đã từng thử qua vải hộp Thái Lan và Trung Quốc, tôi vẫn thấy vải Việt Nam là có mùi vị đậm đà và khó quên hơn cả. Ngoài việc được thưởng thức vải ngon, tôi còn có thể trực tiếp ủng hộ những người nông dân trồng vải và nhà sản xuất vải. Tuy nhiên tôi cũng không khỏi chạnh lòng khi nghĩ đến mỗi khi vải được mùa thì khắp mọi nơi đều “tràn ngập” vải. Ngay tại quê hương của chúng, giá bán một ký chỉ vài nghìn đồng. Nhiều cơ quan chức năng, nhiều nhà khoa học đã nói về việc mở rộng thị trường xuất khẩu vải tươi nhưng lại ít khi nghe nói đến việc phải gia tăng giá trị cho loại trái cây này và phát triển hơn nữa thị trường trong nước. Theo thiển ý bản thân, ngoài sản xuất vải đóng hộp, tại sao chúng ta không thử sản xuất nước ép vải, sáng tạo thêm các món ngọt như chè, bánh với nguyên liệu là vải khô cho người tiêu dùng trong nước và chiết xuất vải cô đặc cho thị trường xuất khẩu? Khi có dịp trò chuyện với những người bạn châu Âu, họ thường kể với tôi rất thích uống các loại cocktail hay nước trái cây hỗn hợp từ vải và các loại trái cây khác nhưng không ăn như bên mình vì vải có mùi vị khá mạnh đối với họ. Đôi khi yêu nước không cần phải hô hào, không cần phải làm những việc quá vĩ mô mà nên gắn liền với cuộc sống của đồng bào mình và những đặc sản quê hương mình, làm cho chúng trở nên giá trị hơn và cải thiện đời sống cho những ai gắn bó cả cuộc đời với nó.

Tâm lý người Việt mình thường chuộng các mặt hàng tiêu dùng của các nhà sản xuất nước ngoài. Nói thật, tôi cũng không phải ngoại lệ. Nhưng không phải tâm lý sính ngoại mà là vì lý do sức khỏe và an toàn do những sản phẩm này chủ yếu là thực phẩm, mỹ phẩm và chất tẩy rửa. Nhiều năm nay, gia đình tôi sử dụng một nhãn hiệu nước rửa chén của một tập đoàn quốc tế quen thuộc cho đến khi tôi muốn tìm cho mình một loại nước rửa chén với giá thấp hơn để giặt khăn lau chùi trong bếp. Thế là tôi quyết định thử Mỹ Hảo, một nhãn hàng của Việt Nam. Ngạc nhiên thay, tuy mẫu mã còn chưa bắt mắt, mùi thơm cũng không dễ chịu bằng nhưng khả năng tẩy rửa và độ êm dịu với da tay thì ngang ngửa, thậm chí còn nhỉnh hơn loại nước rửa chén quen thuộc của nước ngoài kia. Bọt thì vừa phải, không nhiều cũng không ít làm tôi không phải tốn quá nhiều nước để rửa sạch như trước. Tôi bỗng tặc lưỡi cảm thấy tiếc cho nhãn hàng trong nước ấy chỉ vì mẫu mã và marketing chưa được chú trọng và đầu tư đúng mức mà mất đi ít nhiều khả năng cạnh tranh ở ngay thị trường trong nước. Người Việt chúng ta có câu “tốt gỗ hơn tốt nước sơn” đến giờ vẫn còn nguyên giá trị của nó. Nhưng thiết nghĩ, giữa cuộc sống bộn bề những lo toan, khi con người phải “sống vội” hàng ngày thì vấn đề mẫu mã và quảng bá sản phẩm đóng vai trò rất quan trọng. Chưa cần biết sản phẩm tốt như thế nào nhưng chúng ta thường có xu hướng chọn những sản phẩm có mẫu mã thật đẹp, được quảng cáo nhiều lần trên các phương tiện truyền thông và có khuyến mãi lớn. Xét về khía cạnh này thì hàng hóa trong nước của chúng ta có phần yếu thế hơn hàng hóa của các tập đoàn đa quốc gia có tiềm lực lớn về kinh tế.

Câu chuyện của nhãn hàng nước rửa chén Mỹ Hảo làm tôi lại nhớ đến Biti's, nhãn hiệu giày quen thuộc với người Việt Nam qua nhiều thế hệ. Đã có thời gian, công ty giày này lâm vào khủng hoảng nghiêm trọng về mẫu mã. Một số người tiêu dùng trung thành quay lưng đi, họ chấp nhận mua những loại giày dép Trung Quốc tuy chất lượng kém hơn hẳn nhưng lại vô cùng đa dạng về kích thước và mẫu mã. Đã từng thử qua vài đôi giày Trung Quốc, tôi thật sự rất thất vọng về độ bền của chúng. Đôi "tốt" nhất mang được 6 tháng, còn đôi tệ hơn thì khoảng 3 tháng là sứt keo, rạn nứt các thể loại. Rất may trong thời gian gần đây Biti's đã lấy lại được vị thế của mình ở thị trường trong nước. Người ta bắt đầu thấy nhiều quảng cáo giày thể thao Biti's hơn trên Internet, thấy sự chuyển mình rõ rệt về thiết kế - hiện đại và trẻ trung hơn, thậm chí có thể cạnh tranh với các nhãn hiệu nổi tiếng quốc tế (đặc biệt là về giá) vì chất lượng là tương tự nhau. Cách đây khoảng nửa năm, tôi đã mua cho mình một đôi giày thể thao Biti's rất dễ thương. Để mua được một đôi giày hàng hiệu (cho dù là được gia công tại Trung Quốc - công xưởng của thế giới), tôi phải bỏ ra ít nhất là gấp đôi số tiền ấy. Điều đó cũng hợp lý vì họ bán cả thương  hiệu được gầy dựng cả nhiều thập kỷ. Nhưng với tư cách là người tiêu dùng Việt Nam, tôi hạnh phúc và hoàn toàn hài lòng với lựa chọn của mình khi dùng giày Biti's. Giày rất bền và đi vô cùng êm chân. Lúc đó, những ký ức tuổi thơ lại ùa về trong tôi vì lúc nhỏ, tất cả giày dép ba mua cho tôi đều là của thương hiệu này.

Nhiều năm trước, tôi có tự đặt câu hỏi cho mình tại sao các tập đoàn Mỹ và châu Âu lại khó chen chân vào thị trường nội địa của Nhật Bản và Hàn Quốc. Thống trị thị trường trong nước vẫn luôn là Sony, Toyota, Samung hay Hyundai. Đến giờ câu hỏi đó đã được giải đáp rõ ràng. Tinh thần tự tôn dân tộc và tương thân tương ái của người Nhật và Hàn Quốc là rất cao. Ủng hộ hàng hóa của các nhà sản xuất trong nước vừa có thể giúp các doanh nghiệp tăng thêm lợi nhuận và vốn để tái đầu tư phát triển sản phẩm, gia tăng sức cạnh tranh với các công ty nước ngoài và vừa tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế quốc gia nói chung. Họ không phải làm điều đó một cách ngẫu nhiên mà thiết nghĩ đó là một ý thức của cả một dân tộc được giáo dục qua nhiều thế hệ. Nhưng tin rằng không chỉ họ mới có thể làm được điều đó. Tôi là người Việt Nam và tôi cũng có thể làm được! Thậm chí bằng sự quyết tâm và kiên trì của mình, tôi tin rằng mình sẽ là ví dụ sinh động nhất thuyết phục được gia đình, bạn bè và đồng nghiệp cũng xây dựng được ý thức như thế. Bây giờ, trước khi lựa chọn bất kỳ một sản phẩm nào, tôi luôn đặt cho mình câu hỏi đó là có doanh nghiệp Việt Nam nào sản xuất cùng loại mặt hàng đó với chất lượng tương đương hay không. Khi ấy, mẫu mã chỉ là yếu tố phụ. Khi mua sản phẩm Việt đó, tôi cho mình cơ hội thể hiện lòng yêu nước một cách cụ thể nhất và cũng cho nhà sản xuất cơ hội giới thiệu sản phẩm của mình với người tiêu dùng. Quy luật thị trường về chất lượng là tất yếu, tôi đương nhiên không ép buộc mình lúc nào cũng phải chọn hàng hóa Việt Nam, nhưng tôi tin, với ý thức của mình thì ít nhất hàng hóa Việt Nam bao giờ cũng phải có “hệ số ưu tiên” nhất định.

Ngày nay, ý thức được nói đến nhiều hơn trên các phương tiện truyền thông: “ý thức giữ gìn vệ sinh công cộng”, “ý thức cộng đồng”, “ý thức tham gia giao thông”… Với vài dòng bài viết của mình, tôi xin mạn phép được nhắc đến “ý thức dùng hàng Việt Nam”. Là người Việt Nam, chúng ta còn không thể quan tâm, đặt lòng tin và lựa chọn sử dụng hàng Việt thì mong gì hàng Việt có thể được yêu chuộng ở thị trường quốc tế? Ở đây tôi sẽ không đề cập đến những doanh nghiệp làm ăn gian dối, sản xuất sản phẩm kém chất lượng hay lừa đảo khách hàng. Mọi cuộc chơi đều có quy luật riêng của nó và những doanh nghiệp này sẽ tự động bị đào thải khỏi thị trường mà thôi.

Không biết quý độc giả có cùng suy nghĩ như tôi hay không? Nếu có, chúng ta hãy bắt tay vào thực hiện ngay từ bây giờ nhé!